Навiны

Лабараторныя жывёлы. Калі права на жыццё не абаронена законам

У свеце да гэтага часу вядуцца дыскусіі аб тым, ці патрэбныя досведы на жывёлах або можна распрацаваць альтэрнатывы і перайсці на іх. Сусветнай навуковай грамадскасцю прызнаецца неабходнасць эксперыментаў на жывёлах, зааабаронцы ж кожны раз заклікаюць да грамадскасці звярнуць увагу на тое, што лабараторныя жывёлы падвяргаюцца велізарным пакутам, дабрабыт іх ўмоўны, а жыццё жывой істоты хутчэй за ўсё па рашэнні эксперыментатара скончыцца забойствам. А спажыўцы, у сваю чаргу, павiнны мець упэўненасць у тым, што яны карыстаюцца правераным і бяспечным прадуктам, лекамі, спосабам лячэння. Кампраміс у дадзенай сітуацыі знайсці цяжка і ці магчыма, калі пытанне «жыць або не жыць жывёлiне» залежыць ад чалавека.

 

Зусім нядаўна ў СМІ актыўна абмяркоўвалася канфліктная сітуацыя, якая ўзнікла паміж валанцёрамі ГП «Фауна горада» і БелМАПА. Сутнасць канфлікту заключалася ў тым, што сабакі, за якімі ажыццяўляўся догляд валанцёрамі, былі перададзеныя

Мы патрабуем тэрмінова канфіскаваць жывёл з перасоўнага заапарка «Фламінга»!
 

У лістападзе 2017 года ў мікрараён «Новая Баравая», што пад Менскам, прыбыў Тульскі перасоўны заапарк «Фламінга», якi мае назву таксама «Заамiр» і «Венера». Карціна, якая была прадстаўлена наведвальнікам на агляд, магла прывесцi ў шок любога нармальнага чалавека. Звяры туліліся ў маленькіх металічных клетках, дзе ад сценкі да сценкі яны маглі зрабіць толькі 1 крок. Плошча клеткі вярблюда была ў 15 разоў меншая за нормы, устаноўленыя заканадаўствам.

Тады, па ініцыятыве Установы «Цэнтр этычных адносін да прыроды» у заапарк былі запрошаныя журналісты, навукоўцы, чыноўнікі з розных міністэрстваў. Па выніках праверак заапарку выставілі прадпісанне: прывесці ў адпаведнасць нормам умовы ўтрымання жывёл і выплаціць штрафы на працягу 3-х месяцаў

У Мінску прайшла Сусветная выстава-продаж веганскай выпечкі

21-22 красавіка ў Мінску адбылася дабрачынная акцыя «Сусветная выстава-продаж веганскай выпечкі», якую арганізаваў Цэнтр этычных адносін да прыроды.

 

У рамках акцыі шэраг крамаў і кавярняў прадавалі веганскую выпечку і дэсерты, пры гэтым частка сродкаў, выручаных ад продажу гэтай прадукцыі, былі ахвяраваныя на будаўніцтва прытулку для бяздомных жывёл пад Кобрынам.

 

- Мэта акцыі - сумеснымі намаганнямі сабраць грошы для будаўніцтва прытулку і дапамагчы жывёлам, якія маюць у гэтым патрэбу, а таксама прадэманстраваць людзям, якой смачнай і прыгожай можа быць выпечка без выкарыстання прадуктаў жывёльнага паходжання, - адзначыла дырэктар Цэнтра этычных адносін да прыроды Людміла Лагiноўская.

Пачынаючы з 2009 года Сусветная выстава-продаж веганской выпечкі праводзіцца ...

Гістарычная падзея ў беларускай фэшн-індустрыі!
 

Сёння, 15 студзеня 2018 года, беларускі брэнд Candy Lady, стваральнікам і ідэйным натхняльнікам якога з'яўляецца выдатная Вольга Барабаншчыкава - вядомая беларуская спартсменка, спявачка, тэлевядучая, першым у Беларусі далучыўся да міжнароднай праграмы Fur Free Retailer!

Fur Free Retailer («Прадаўцы бяз футра») - гэта праграма Сусветнага альянсу супраць футра (Fur Free Alliance), якая створана з мэтай прасоўвання этычных брэндаў і стымулявання спажыўцоў рабіць усвядомлены выбар пры здзяйсненні пакупак.

У калекцыях брэнда Candy Lady не выкарыстоўваецца футра жывёл, пёры, скура і што-небудзь, што звязана з эксплуатацыяй жывёл. Гэта прынцыповая жыццёвая пазіцыя Вольгі, якую яна ўсяляк адстойвае і прапагандуе. "Калі я ўсвядоміла, што ўсе мы жывыя істоты, але проста ў розных целах, спажываць іншую забітую істоту ўжо не ўяўлялася магчымым ...", - кажа Вольга ў адным з інтэрв'ю ...

Атракцыёны жорсткасці ў Беларусі працягваюцца - у Мазыр прыехаў перасоўны дэльфінарый з Расіі
 

У той час, як многія людзі ў свеце сёння заклапочаныя захаваннем планеты і выхаваннем падрастаючага пакалення ў духу беражлівых адносін да прыроды, у Мазыры ў снежні 2017 года, каля ГЦ «Апельсін» і ў крокавай даступнасці ад школ, дзе вучацца дзеці, размясціўся перасоўны дэльфінарый «Атлантыда». Пакуль будавалася канструкцыя для наступных камерцыйных дзеянняў, абезрухаваныя жывёлы туліліся ў цесных, памерам з цела, кантэйнерах. Яны не маглі ні рухацца, ні плаваць, ні ныраць. Адзінае, што ў такім стане малі магчымасць рабіць жывёлы - гэта дыхаць.

 

Падобныя ўмовы для рухомых марскіх млекакормячых, якія пераадольваюць ў натуральным асяроддзі дзясяткі кіламетраў у дзень, з'яўляюцца сапраўдным катаваннем. А што ўжо казаць аб пастаянных пераездах з горада ў горад, асабліва ўзімку! Калі прайсці міма дэльфінарыя, у паветры адчуваецца непрыемны пах, што ўказвае на невыкананне ветэрынарна-санітарных нормаў і правілаў.

"А ЯК У ІХ?" Па выніках 7-га Аўстрыйскага кангрэса па абароне правоў жывёл
 

У лістападзе 2017 года прадстаўнікам арганізацыі "Цэнтр этычных адносін да прыроды" пашчасціла прыняць удзел і выступіць з дакладам на 7-м аўстрыйскім кангрэсе па абароне правоў жывёл у Вене. У гэтым годзе праграма мерапрыемства была надзвычай насычанай: больш за 70 дакладчыкаў з розных краін на працягу 4-х дзён чыталі лекцыі і праводзілі прэзентацыі. І ўсё гэта ў рамках абароны правоў жывёл. Шмат увагі было нададзена тэме веганства, этычнасцi ў адносінах да жывёл: сельскагаспадарчым і хатнім, апісанню шляхоў дзейнасці розных арганізацый і актывістаў.

Арганізатар гэтага мерапрыемства ў Вене - аўстрыйская зоаабарончыя арганізацыя VGT (Асацыяцыя супраць жывёлагадоўчых фабрык) на чале з вельмі вядомым у зоаабарончых і не толькі колах Марцінам Баллучам - дамаглася такіх прававых рэформаў, як ...

У Мінску малпаў ўтрымліваюць у адзіночных карцэрах, памерам 1 кв.м - дапамажыце выратаваць жывёл!
 

Просім грамадскасць звярнуць увагу на неналежнае ўтрыманне дзікіх жывёл ва ўмовах перасоўнага заапарка, а таксама на незаконную дзейнасць, якую на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь ажыццяўляе Тульскі перасоўны заапарк "Заамiр" (ён жа "Фламінга" і "Венера").

 

"Першае, што кідаецца ў вочы, неадпаведнасць памераў жывёл і вальераў. Буйныя дзікія жывёлы такія, як львы, тыгры, ягуар, лiгр, гіена знаходзяцца ў клетках, дзе ад сценкі да сценкі яны могуць зрабіць тры крокі. Перыядычна яны выюць і спрабуюць выбрацца з клетак, - піша нам Вольга, якая наведала дадзены заапарк разам са сваім пляменнікам. - Усё, што мы ўбачылi, выклiкала  ў мяне жах, а дзіця атрымала псіхалагічную траўму "

Толькі 5,7% мінчукоў задумваюцца аб негуманной сутнасці нашэння футра жывёл
 

У канцы верасня каманда Цэнтра этычных адносін да прыроды правяла сацыялагічнае апытанне сярод насельніцтва г. Мінска, мэтай якога было вывучэнне попыту на футравыя вырабы, а таксама разумення людзьмі сапраўднага кошту футра.

 

Усяго прынялi ўдзел у даследаванні 215 чалавек.

 

Вынікі апытання паказалі, што 24% рэспандэнтаў носяць вырабы з футра жывёл, таму што ім "падабаецца яго насіць" і гэта ўжо "звычка, якая склалася гадамі ", а таксама адзначылі, што "футра - гэта прыгожа", і яно з'яўляецца "паказчыкам асаблівага статусу ".

Сярод тых жа 76%, хто адказаў, што жывёльнае футра не носіць, большая частка выказалася, што не робяць гэтага па прычыне ...

Мінчукі адчынілі свае сэрцы суседзям па планеце 
 

4 кастрычніка 2017 г. у Мінску адбылася 1-я зоаабарончыя акцыя "Адчынi сэрца", прысвечаная Сусветнаму дню абароны жывёл. Мэта акцыі - прыцягнуць увагу грамадскасці да праблемы абароны братоў нашых меншых, якія выкарыстоўваюцца ва ўсіх сферах чалавечай дзейнасці ў Беларусі і ва ўсім свеце, абудзіць у людзях спачуванне і спагаду да жывёл.

Арганізатары акцыі - Цэнтр этычных адносін да прыроды і Мінскі дзяржаўны палац дзяцей і моладзі - сабралі разам неабыякавых жыхароў сталіцы, якія склеілі разбітае "сэрца" - сімвал дабрыні, міласэрнасці і спагады. Пры гэтым перфоманс быў зняты з вышыні птушынага палёту.

У гэтай акцыі прынялі ўдзел тыя, хто ...

Будаўніцтва суднаходнага шляху E-40 можа знішчыць унікальную жамчужыну беларускага Палесся! 
 

Як Вы можаце дапамагчы?


Прыпяць - адна з самых буйных рэк Беларусі, якая працякае па Палессі - унікальнай прыроднай тэрыторыі на поўдні краіны. 

Прыпяць - гэта апошняя вялікая рака ў Еўропе, якая захавалася ў стане, блізкім да натуральнага. Яе берагі засяляюць дзясяткі рэдкіх відаў жывёл і раслін. А паўтара мільёна птушак кожны дзень набіраюцца сіл на працягу міграцыйнага перыяду.


Але водны шлях пад назвай E-40 можа назаўжды змяніць Прыпяць і ўсяго, што звязана з ракой

У Беларусі хочуць узаконіць паляванне на чырванакніжных жывёл
 

У рэдакцыю Зялёнага партала патрапіла абгрунтаванне змяненняў Правіл вядзення паляўнічай гаспадаркі і палявання. Азнаёміўшыся з дакументам, становіцца зразумела, чаму прадстаўнікоў грамадскасці не хацелі бачыць у складзе працоўнай групы Мінлясгаса.


Каманда распрацоўнікаў - а гэта супрацоўнікі Мінлясгаса, Мінпрыроды, Беларускага таварыства паляўнічых і рыбаловаў, ПГУП «Ваенахот», Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага універсітэта, паляўнічага клуба «Сафары» - прапануе розныя новаўвядзенні.

Напрыклад, яна лабіруе ўключэнне рысі еўрапейскай і яшчэ 5 відаў птушак, у тым ліку чырванакніжных, у спіс новых відаў паляўнічых жывёл. Пад прыцэл паляўнічых вінтовак, акрамя рысі, могуць патрапiць

Эка-Квэст на летнім Пастарнаку

Лета - пара, калі прырода водарыць, настрой выдатны, а дзеля каманды Ecoetika.by адкрываецца магчымасць парадаваць маленькіх мінчан правядзеннем Эка-квэсту «4 сакрэты сяброўства з прыродай". У гэтым годзе мы правялі яго ў рамках экалагічнага фестывалю «Пастэрнак», які адбыўся ў прыроднай жамчужыне нашага горада - Цэнтральным батанічным садзе.

Мэта Эка-квэсту - пазнаёміць дзяцей (а ўзрост удзельнікаў ад 6 да 10 гадоў) з сакрэтамі паважлівага і дружалюбнага стаўлення да прыроды.

Тэматычныя станцыі нашай гульні-падарожжа былі размеркаваны па тэрыторыі Батанічнага саду, і хлопцы наведвалі іх у суправаджэнні жыхароў лесу: Ваўка, Зайца, Кветкі і Мудрага лесніка, ролі якіх па-майстэрску былі выкананы валанцёрамі Ecoetika.by.

Як мы вучылі школьнікаў гуманнаму стаўленню да жывёл
 

Спяшаемся пацешыць вас тым, што праблемы этычных адносін да прыроды знаходзяць усё большы водгук сярод нашага насельніцтва. Вось зусім нядаўна наш Цэнтр атрымаў запрашэнне правесці занятак з дзецьмі на базе адной з бібліятэк Мінска на тэму хатніх і бяздомных жывёл. Хочам адзначыць, што ў Цэнтра ўжо назапашаны вялікі вопыт правядзення заняткаў па дадзенай тэме з дзецьмі: мы расказваем дзецям, што хатнія жывёлы падобныя з людзьмі, што коткі і сабакі, таксама як і людзі, ўмеюць думаць, адчуваць, здольныя сумаваць і пакутаваць калі ім дрэнна і радавацца, калі ім добра.

Менавіта з такой размовы мы і пачалі нашу сустрэчу, якая адбылася 12 красавіка на базе бібліятэкі № 12 г. Мінска. "Мы ў адказе за тых, каго прыручылі" - гэтыя словы сталі і назвай нашага мерапрыемства, і яго лозунгам. Пра адказнае стаўленне да хатніх жывёл мы расказвалі дзецям, слухалі іх меркавання.

У Мінску прайшоў вясновы эка-маркет "Пастэрнак"
 

У 7-ы раз у Мінску прайшоў фестываль здаровай і карыснай прадукцыі "Пастэрнак". На гэты раз ён шырока расчыніў свае дзверы для наведвальнікаў 4-5 сакавіка 2017 г. у будынку "Прэзідэнт Гатэля" у самым цэнтры Мінска. Больш за 50 прадстаўнікоў з розных куткоў Беларусі прадставілі свае брэнды. Сярод іх: вытворцы натуральнай касметыкі, здаровай і карыснай ежы. Акрамя таго, майстар-класы, дэгустацыі, розыгрышы, прэзентацыі, віктарыны - усё гэта было прапанавана ў рамках дадзенага мерапрыемства, перш за ўсё, для таго, каб кожны жадаючы мог аб нечым новым і карысным даведацца для сябе і далучыцца да экалагічнай культуры.

Ecoetika.by наведала дадзены эка-маркет ўпершыню і гатова падзяліцца сваімі ўражаннямі з тымі, хто яшчэ на такім мерапрыемстве не бываў. "Мы ўдзельнічалі ў Пастарнаку са сваім праектам" Вега-бібліятэка" і хацелі б адзначыць, што адкрылі для сябе новую цікавую аўдыторыю, з якой хацелі б працаваць далей. Шмат наведвальнікаў спыняліся дзе ля нашага століка і цікавіліся літаратурай. Больш за 20 чалавек запісалася да нас у якасці чытачоў ... "

Калі ў Беларусі шчоўкне апошняя пастка?
 

У Беларусі, згодна з Правіламі палявання, дазволена ўжываць пасткі і іншыя рэчы для здабычы розных відаў дзікіх жывёл. Некаторыя паляўнічыя актыўна карыстаюцца менавіта пасткамі. Але такі спосаб забойства жывёл - вельмі балючы і негуманны. Акрамя таго, у пастку можа трапіць любы звер, і нават чалавек. Жывёлы, якія трапілі ў пастку,  адчуваюць боль, іх пакуты могуць працягвацца днямі, пакуль не прыйдзе паляўнічы. Часам, каб выратавацца, яны адгрызаюць сабе лапу.

Хваля абурэнняў прайшла на мінулым тыдні, калі спачатку на сайце агенцтва Рэйтэрс, а потым на папулярным партале TUT.BY з'явіўся фотарэпартаж пра тое, як злоўленага ў пастку ваўка двое паляўнічых, адклаўшы стрэльбы ў бок, душаць дротам.

У Мінску адкрыўся 1-ы філіял Веган-бібліятэкі
 

1-га лютага адкрыў свае дзверы 1-ы філіял Вега-бібліятэкі, які размясціўся ў самым цэнтры сталіцы ў кафэ ВегаБургер па адрасе: г. Мінск, вул. Кісялёва, 4. У бібліятэцы прадстаўлены выданні на самую розную тэматыку: па тэме біяэтыкі, абароны жывёл, экалогіі, здаровага харчавання.

З літаратурай можна знаёміцца, як у самім кафэ, седзячы ва ўтульнай абстаноўцы за кубкам гарбаты, так і дома, паколькі ў бібліятэцы прадугледжана сістэма абанемента. Калі вы хочаце ўзяць літаратуру на дом, Вам неабходна прад'явіць адміністратару пашпарт і азнаёміцца ​​з Правіламі карыстання бібліятэкай.

Якія ж менавіта выданнi маюцца ў бібліятэцы? І як цалкам узнікла ідэя гэтага праекта?

Чырванакніжная рысь мае патрэбу ў нашай абароне

 

Адсутнасць сістэмы мэтанакіраванай экалагічнай адукацыі ў школе, а часцяком і выхавання ў сям'і, фармуе ў людзей скажонае ўяўленне пра тое, што дзікіх жывёл можна абараняць і ахоўваць, пасадзіўшы іх у клетку. На самой справе гэта памылковае меркаванне. Дзікія жывёлы, няхай гэта будзе воўк, ліса або рысь, могуць сябе камфортна адчуваць толькі ў сваiм натуральным (прыродным) асяроддзі пражывання, там, дзе побач няма чалавека. Адпаведна, абарона дзікіх жывёл павінна зводзіцца да аховы іх месцаў жыхарства, якімі і выступаюць для іх прыродныя экасістэмы.

 

У наш Цэнтр нядаўна проста абрынуўся шквал званкоў і электронных лістоў ад грамадзян, занепакоеных сітуацыяй з чырванакніжныя рысями. Як высветлілася, у СМІ з'явілася інфармацыя аб тым, што дзікім кошкам, занесеным у Чырвоную кнігу Беларусі, пагражае небяспека. Справа ў тым, што рысь з'яўляецца сімвалам спецназа. І менавіта па гэтай прычыне ў адной з вайсковых часцей унутраных войскаў МУС камусьці прыйшла ў галаву дзіўная думка - адлавіць гэты жывы знак у прыродзе і

Навуковая грамадскасць усхвалявана: заказнік "Налібоцкі" хочуць ператварыць у паляўнічую гаспадарку

 

На мінулым тыдні ў сацыяльнай сетцы "Фэйсбук" з'явілася інфармацыя са спасылкай на артыкул у Беларускай лясной газеце, аўтарам якой выступіў М. Талочка. Дадзены артыкул пад назвай "Васiль Гуркоў: паляўнiчыя - гэтя авангард беларускiх эколагаў" выклікала ў грамадстве здзіўленне. Як асоблiва ахоўнай прыроднай тэрыторыяй можа кіраваць паляўнічы, на рахунку якога не адзін дзесятак забітых звяроў?

 

З сітуацыяй разбіралася ECOETIKA.BY. Мы адразу ж вырашылі звярнуцца да беларускіх навукоўцам, каб яны нам растлумачылi ciтуацыю. І з гэтай мэтай звязаліся з супрацоўнікамі Навукова-практычнага цэнтра НАН Беларусі па біярэсурсах. У адказ на наш зварот па электроннай пошце, мы атрымалі некалькі водгукаў на дадзены артыкул, аўтарамі якіх з'яўляюцца аўтарытэтныя навукоўцы

У Мінску адбылася Прэзентацыя кнігі "Жывёлы - не адзежа"

 

Не адзін чалавек, але і ўсё жывое мае права на існаванне і дабрабыт і павінна быць абаронена ад пакут па віне чалавека. Дадзеныя прынцыпы былі пакладзены ў аснову Сусветнай дэкларацыі правоў Жывёл, ратыфікаванай Міжнароднай Лігай Правоў Жывёл у 1977 годзе ў Лондане. А 10 сьнежня 1998 быў заснаваны Міжнародны Дзень акцый за прыняцце гэтай Дэкларацыі. Зараз гэты дзень прынята называць Сусветным днём правоў Жывёл.

Да гэтай даты Цэнтр этычных адносін да прыроды падрыхтаваў новае выданне - кнігу «Жывёлы - не адзежа», якая была выпушчана сумеснымі намаганнямі людзей, якія не абыякавыя да праблемы абароны братоў нашых меншых.

Прэзентацыя адбылася ў адной з цэнтральных бібліятэк г. Мінска і пачалася з вітальнага слова

Распрацоўкі маладых навукоўцаў Беларусі могуць спрыяць значнаму скарачэнню выкарыстання лабараторных жывёл

 

Лабараторным жывёлам ва ўсім свеце адводзіцца наступная роля - вырашаць праблему бяспекі чалавека цаной свайго жыцця. Пры стварэнні лекавых сродкаў, перш чым яны пройдуць выпрабаванні на людзях (клінічныя даследаванні) папярэднічае этап правядзення эксперыментаў на тэст-сістэмах (даклінічныя даследаванні), да якіх адносяць і лабараторных жывёл. У ходзе гэтых даследаванняў прыкладна палова рэчываў-кандыдатаў адбракоўвацца менавіта з прычыны нізкай стабільнасці, непажаданых рэакцый і г.д. Разам з гэтымі неперспектыўнымі хімічнымі рэчывамі адкідаюцца і тысячы жыццяў жывёл.

Супрацоўнік лабараторыі бялковай інжынерыі Інстытута біяарганічнай хіміі НАН Беларусі Яраслаў Дзiчэнка з'яўляецца распрацоўшчыкам унікальнай аналітычнай сістэмы, якая
 

Турбуе экалагічная праблема? Тэлефануйце па «зялёным тэлефоне»!

 

У вашым двары высякаюць дрэвы, вы выявілі несанкцыянаваную звалку, зялёныя зоны загрувашчаны аўтамабілямі, а высокія бардзюры не дазваляюць ездзіць на ровары?

 

Вырашыць гэтыя і іншыя пытанні вам дапамогуць аператары гарачай лініі «Зялёны тэлефон».

 

Кожны панядзелак, сераду і пятніцу з 10.00 да 18.00 патэлефанаваўшы па нумары: + 375-29-170-26-70 або напісаўшы на электронную пошту greenphonehelp@gmail.com вы зможаце атрымаць іх кансультацыю

 

Як мядзведзіха развіталася з медзведзянятамі

 

Як паведамляе moya-planeta.ru у аб'ектыў інспектара Цэнтральнасiбiрскага запаведніка трапіў неверагодна кранальны момант развітання мядзведзіхi са сваімі медзведзянятамі. Яна іх выгадавала, і маладым звярам прыйшоў час пачаць самастойнае жыццё.

 

Мядзведзіха вельмі разумна выбрала мейсца, каб выканаць свой мацярынскі абавязак. Яна прывяла дзвух сваіх малых на бераг Енісея і, развітаўшыся, пераплыла на другі бок ракі. Мядзведзіха як ведала, што ў гэтым узросце (каля палутара год) медзведзяняты яшчэ недастаткова ўпэўненыя ў сваіх сілах, каб адправіцца ўслед за ёй. Такім чынам, яны страцяць яе пах - назаўсёды.

 

Двое малых да апошняга часу стаялі каля беражка, назіраючы

 

1-я Еўрапейская канферэнцыя па правах жывёл адбылася ў Варшаве
 

29-31 ліпеня 2016 г. упершыню адбылася Канферэнцыя па правах жывёл у Еўропе. Праводзілася яна на базе Гуманітарна-сацыяльнага ўніверсітэта ў Варшаве. Арганізатар канферэнцыі - польская зоаабарончыя асацыяцыя "Адкрытыя клеткі".
 
У працы канферэнцыі ўдзельнічалі грамадскія актывісты, сацыёлагі, філосафы, псіхолагі, выкладчыкі ВНУ і навукоўцы з больш чым 20-ці краін Еўропы, Амерыкі, постсавецкай прасторы. На канферэнцыі было прадстаўлена больш за 50 дакладаў, якія праходзілі адначасова ў 3-х аўдыторыях на англійскай і польскай мовах.
 
Мэта канферэнцыі - аб'яднанне намаганняў